To nie chodzi tylko o panele. To chodzi o przyszłość regionu
To, co dzieje się w Strudze, nie jest lokalnym szczegółem. To część znacznie większego procesu.
Na żyznych gruntach rolnych planuje się wielkopowierzchniowe farmy fotowoltaiczne. Nazywa się to postępem. Nazywa się to transformacją energetyczną. Kluczowe pytanie brzmi jednak:
Czy to nas wzmocni — czy uczyni jeszcze bardziej zależnymi?
Spójrzmy na świat. Tak działa zależność.
Gdy kraje takie jak Wenezuela czy Iran są atakowane lub pogrążają się w niestabilności geopolitycznej, ceny ropy i gazu natychmiast rosną.
Dlaczego?
Bo świat jest od nich zależny.
Kto płaci cenę tej niestabilności?
Zwykli obywatele i europejskie gospodarki.
Europa nie ma już taniego gazu z Rosji. Holandia zamknęła jedno z największych złóż gazu w Europie. Niemcy zamknęły swoje elektrownie jądrowe, jedno z najbardziej stabilnych i niskoemisyjnych źródeł energii.
Jednocześnie Stany Zjednoczone mają nadwyżkę energii i eksportują ropę oraz gaz.
Co to oznacza?
Każdy konflikt geopolityczny na świecie natychmiast wpływa na ceny energii w Europie.
To jest zależność.
A teraz powtarzamy ten sam schemat
Zamiast budować rzeczywistą autonomię energetyczną, przeznacza się żyzne grunty rolne na trzydzieści lat pod panele fotowoltaiczne.
Mówi się, że to da niezależność.
W praktyce zależność od paliw kopalnych zostaje zastąpiona:
- zależnością importową w zakresie energii
- zależnością importową w zakresie technologii
- zależnością importową w zakresie obronności
- zależnością importową w zakresie żywności
Zależność nie znika. Ona rośnie.
Ceny energii a konkurencyjność gospodarki
Wysokie ceny energii nie dotyczą wyłącznie gospodarstw domowych.
Wpływają na:
- przemysł
- produkcję
- eksport
- miejsca pracy
Europa konkuruje globalnie. Jeśli energia w Europie jest trwale droższa niż w innych dużych gospodarkach, inwestycje i produkcja przenoszą się tam, gdzie koszty są niższe.
To przekłada się na osłabienie konkurencyjności i spowolnienie wzrostu gospodarczego.
A jednocześnie poświęcane jest rolnictwo
Gdy żyzne grunty rolne zamienia się w pola paneli fotowoltaicznych:
- spada krajowa produkcja żywności
- rośnie zależność od importu
- słabnie lokalna gospodarka
- rosną ceny ziemi
Europa już doświadczyła napięć związanych z importem produktów rolnych z Ukrainy. Trwają rozmowy o zwiększeniu importu z Ameryki Południowej, gdzie standardy produkcji różnią się od unijnych.
Zmniejszanie własnej produkcji rolnej w takiej sytuacji zwiększa podatność na zewnętrzne wstrząsy.
Ziemia rolna to nie pusta przestrzeń. To strategiczny zasób.
O co naprawdę chodzi
Debata nie dotyczy sprzeciwu wobec nowoczesnych technologii.
Dotyczy:
- skali inwestycji
- lokalizacji projektów
- pełnej analizy kosztów systemowych
- długoterminowych skutków dla gospodarki i bezpieczeństwa
Pytanie jest proste
Czy obecny kierunek wzmacnia strategiczną autonomię regionu i kraju
czy prowadzi do pogłębiania zależności na wielu poziomach jednocześnie?
To nie jest sprzeciw wobec postępu.
To wezwanie do rozsądku, równowagi i myślenia w perspektywie pokoleń.
